Posts Tagged ‘pag-aalsang agraryo ng 1745’

Narito ang limang kagila-gilalas na halimbawa ng pakikibakang Filipino laban sa kamay ng mga Kastila.

1. Pamamalakad ni Sultan Kudarat

Si Sultan Kudarat ang pinakatanyag na naging sultan ng Maguindanao. Nagkaroon siya ng di-karaniwang kapangyarihan ng maitatag niya ng matagumpay ang kumpederasyon ng mga sultan sa lalawigan ito na naglalayong palakasin ang kanilang puwersa laban sa mga Espanyol. Magaling siya sa diplomasya na pinatutunayan ng kanyang mga naging kasunduan sa pagitan ng kanyang mga kaaway, maging sa pagitan ng mga dayuhang Olandes. Hindi siya katulad ng ibang mga katutubong pinuno na lubusang nagtiwala sa mga dayuhan. Pinagkatiwalaan siya ng lubos ng mga nasasakupan niya kaya wala ni isa man na naisipang magkanulo sa kanya.

2. Pag-aalsa ni Sumuroy

Si Juan Ponce Sumuroy ay anak ng isang babaylan kaya’t hindi nakapagtataka na ang pag-aalsang pinamunuan niya sa Samar ay may kinalaman sa katutubong relihiyon. Bagaman ang pag-aalsang ito ay laban sa sapilitang paggawa at pagpapadala sa kanila sa Cavite hindi pa rin maitatanggi na ito ay bunsod din ng pagnanais niya na ibalik ang dating kaayusan pati na ang dating katutubong relihiyon. Sinimulan nila ang pag-aalsa sa araw ng Corpus Christi (isang malaking pistang katoliko) kung saan pinatay nila ang pari ng Palapag, sinalakay ang kumbento, pinalayas ang iba pang mga prayle at sinunog ang simbahan. Ang pag-aalsang ito ang naging mitsa upang mag-alsa din ang mga karatig pulo ng Samar tulad ng Sorsogon, Masbate, Cebu at Camiguin. Si Sumuroy ay matagumpay na nakapagtatag ng isang malayang bayan sa kabundukan na tumagal ng isang taon matapos ang pag-aalsa.

3. Paghihimagsik ni Dagohoy

Ang pag-aalsang ito na pinamunuan ni Francisco Dagohoy sa lalawigan ng Bohol ay tumagal ng halos 85 taon. Ito ang pinakamatagal sa lahat ng naitalang pag-aalsa laban sa mga Espanyol. Nagsimula ito noong 1744 at nasupil lamang noong 1829. Umabot ng 3,000 ang kanyang mga naging tauhan na nahimok niyang lumikas sa kabundukan. Ang pagtutol ng isang paring Heswita na bigyan ang kanyang kapatid ng isang katolikong libing ang naging ugat ng pag-aalsang ito. 

4. Rebelyon nina Diego at Gabriela Silang

Pinamunuan ng mag-asawang Silang ang pag-aalsang ito sa lalawigan ng Ilocos na naglalayong alisin ang indulto de comercio o ang karapatan ng mga nasa gobyerno na magnegosyo, masipa sa puwesto ang mga abusadong opisyal, at mapababa ang buwis. Layunin din ng pag-aalsang ito na palayasin sa nasabing lalawigan ang mga Espanyol at mestiso. Si Diego ang nagpasimula ng pag-aalsang ito sa pamamagitan ng pakikipagsabwatan sa mga Ingles na nangako sa kanya na magpapadala ng mga armas upang magamit laban sa mga Espanyol. Ipinagpatuloy ng kanyang asawang si Gabriela ang paghihimagsik matapos na siya ay paslangin. Kabilang sila pinakaromantikong mga bayani sa kasaysayan ng ating bansa.

5. Ang Kilusang Agraryo ng 1745

Ang pag-aalsang ito ay bunsod ng hindi makatarungang pang-aagaw at pangangamkam ng mga fraile o paring misyonero (Heswita, Dominiko, Agustino, at Recoletos) sa lupa ng mga katutubo. Libo-libong mga Filipino ng hindi nagdalawang-isip na humawak ng sandata upang ipakita ang kanilang marubdob ng pagtutol dito. Nangyari ang mga ganitong uri ng pag-aalsa sa Silang, Cavite noong Abril 1745 na mabilis na kumalat sa mga nayon ng Taguig, Parañaque, Hagonoy, Bacoor, San Mateo, at Bulacan. Pinamunuan ito nina Jose dela Vega, Francisco Santos de Medina, Ignacio Marcelo, Julio Lopez de Montaya, Andres Pulido, at Francisco Gonzales. Ang Katagalogan ang naging sentro ng mga ganitong uri ng pag-aalsa (Agraryo) sapagkat sa mga lalawigang ito lamang matatagpuan ang asyenda ng mga fraile.